Podstawy technologii czujników: zasady działania i rodzaje czujników

Czujniki to urządzenia, które wykrywają określone parametry zjawisk fizycznych i przetwarzają je na sygnał elektryczny lub cyfrowy. Zastosowanie czujników jest niezwykle powszechne w dzisiejszych czasach – od przemysłu, poprzez medycynę, aż po domowe urządzenia gospodarstwa domowego. W artykule zostaną przedstawione podstawy technologii czujników, w tym zasady ich działania oraz różne rodzaje czujników.

1. Zasada działania czujników
Czujnik to urządzenie, które dzięki specjalnie dobranej budowie jest w stanie wykryć zmiany pewnych wielkości fizycznych, takich jak temperatura, ciśnienie, wilgotność czy oświetlenie. Zmieniające się wartości tych parametrów powodują odpowiednie zmiany charakterystyczne dla danego czujnika, np. przepływu prądu czy napięcia. Czujniki mogą być sterowane mechanicznie, optycznie, magnetycznie czy elektrycznie, a wyróżniamy dwa podstawowe typy czujników: analogowe i cyfrowe.

2. Różne rodzaje czujników
Czujniki można podzielić na wiele różnych sposobów, np. ze względu na zastosowanie, sposób działania czy typ przetwarzania sygnału. Wśród najczęściej stosowanych rodzajów czujników wymienić można:
– czujniki temperatury – np. termopary, termometry RTD, czujniki termoelektryczne;
– czujniki ciśnienia – np. tensometry, czujniki hydrostatyczne, piezoelektryczne;
– czujniki ruchu – np. czujniki indukcyjne, rezystancyjne, ultradźwiękowe;
– czujniki pozycji – np. potencjometry, enkodery, czujniki halla;
– czujniki wilgotności – np. termohigrometry, wilgotnościomierze.

3. Czujniki analogowe i cyfrowe
Jedną z podstawowych kategorii czujników są czujniki analogowe i cyfrowe. Czujniki analogowe generują sygnał wyjściowy, który zmienia się w sposób ciągły i płynny wraz z zmienną, którą mierzą. Sygnały te są najczęściej reprezentowane przez napięcie lub prąd zmienny. Z kolei czujniki cyfrowe zwracają sygnał wyjściowy w formie liczby binarnej, która reprezentuje wartość zmiennej mierzonej. Czujniki cyfrowe są zazwyczaj bardziej precyzyjne i dokładniejsze od czujników analogowych.

4. Czujniki w życiu codziennym
Czujniki są nieodłącznym elementem wielu urządzeń codziennego użytku. W samochodach znajdują się np. czujniki ciśnienia w oponach, czujniki temperatury lub czujniki parkowania. W domu można znaleźć np. czujniki wilgotności, dymu czy ruchu. W medycynie natomiast stosuje się czujniki do pomiarów ciśnienia krwi, częstości akcji serca czy poziomu tlenu.

5. Podsumowanie
Czujniki to niezwykle ważny element nowoczesnej technologii, który umożliwia nam mierzenie i kontrolowanie wielu parametrów fizycznych. Ze względu na różnorodność zastosowań, wyróżniamy wiele różnych typów czujników, które dzięki specjalnie dobranej budowie są w stanie wykryć i przetworzyć charakterystyczne sygnały. Zrozumienie podstaw działania czujników jest kluczowe, aby móc właściwie korzystać z tych urządzeń.

Możesz również polubić…